Jacques Rivette, Paris nous appartient (1961)

Jacques Rivette tarafından 1958 yılında çekilen ve 13 Aralık 1961’de gösterime giren bir Fransız filmi. Bu yönüyle uzun metraj filmde o dönemki Godard, Truffaut gibi isimlerin öncüsü sayılabilir.

“Paris kimsenin olmadı”. Filmin hemen başında gözüken bir söz. Rivette hiç olmadıysa bu söz ile beni sözün sahibi Charles Péguy ile tanıştırmış oldu. Kimi metinlerini kurcalamaya başladım bile. “Paris kimsenin olmadı.” sözüyle başlayan filmin adı “Paris bizimdir”. Ne yaman işler değil mi! Paris, davası güdülecek bir kent midir? Her kent böylesi bir savunuyu haketmiyordur muhtemelen.

Filmin sıkıcı bir yanı olduğunu inkâr etmeyeceğim. Kaç kez geri sarıp burada ne oldu yahu dedim. Ama sonradan anladım ki, şehre hâkim duygu seyirciye de geçmiş! Bu açıdan bir başarı var diyebiliriz. Ama “dedektif filmi” mantığıyla değerlendirildiğinde ortalama bir film.

Gelgelelim işin arka planında mevzular daha derin. Paris nous appartient, Soğuk Savaş paranoyasının ortasında, kaybolan insanlar, yarım kalan ilişkiler ve asla netleşmeyen komplolar arasında dolaşan bir Paris portresi çiziyor. Film, entelektüel çevreler, siyasi sürgünler ve tiyatro provaları içinden geçerken, gerçeğin hep biraz geciktiği, aidiyetin ise hiç oluşmadığı bir dünyayı gösteriyor. 1961 değil de 2026 sanki değil mi? Filmde sahnelenmeye çalışılan Shakespeare’in Pericles oyunu gibi, herkes bir şeylerin peşindedir ama kimse meselenin özüne (olayların sorumlusuna) ulaşamaz. Rivette’in Paris’i bir şehirden çok, belirsizlikle yaşamanın hâline dönüşmüştür.

  • Orijinal Başlık: Paris nous appartient (1961, Fransa)
  • Türkçesi: Paris Bizimdir
  • Yönetmen: Jacques Rivette
  • Senarist: Jacques Rivette, Jean Gruault
  • Oyuncular: Betty Schneider, Giani Esposito, Françoise Prévost