Eğlenceli bir film izlemeyeli ne kadar olmuş diye düşündüm. Hayatım kasvetle kaplı, izlediklerim, okuduklarım, dinlediklerim de bundan azade değil. Dolayısıyla keyifli bir film izlemeyeli de bayağı olmuş. Dilara’nın tavsiyesi ile izledim, iyi ki de izlemişim. MUBI’nın tanıtımı şu şekilde: “Monk, siyahlara dair klişelerle dolu kitapların iş yapmasından bıkmış bir romancıdır. Bunu kanıtlamak için yazdığı saçma kitap yüzünden nefret ettiğini söylediği ikiyüzlülüğün ve deliliğin içine çekilir.”
Delilik! Evet tam anlamıyla delilik. Yaşadığımız çağ, hassasiyetleri, buna ayak uydurmuş kitleler ve sonu gelmez DEI kaygıları. Bu kaygılar o denli uçsuz bucaksız bir karşıt kutupluluklarda temsil edilebiliyor ki, kaygının bizatihi kendisi alaya alınacak bir malzemeye dönüşüyor. Ve bundan ironik bir komedi çıkmaması kaçınılmaz oluyor.
“Eğlenceli” bir filmin bu denli katmanlı meseleleri de içinde barındırılmış olması yani ikisinin dozunu ve dengesini tutturabilmiş olması bana ilginç geldi. Hemen hemen birçok konuyu açımlıyor: Piyasaya hâkimi beyazın, siyahın acılarını tüketmesi ama bunun yanında da kimin, kimi, kimin için temsil ediyor, bunun kaotik bir hâl alması. Tam bir maskeli balo! Hayatta kalma çabası ile sanatsal anlamda (yahut düşünsel) özerkliği koruyamama bahsi. Kitlelerin uyduruk beğeni algılarının da hâkim popüler kültürü inşa etmesi. O kültürün, böylesi okurları kurması, birbirlerini beslemeleri, buna mesafe koymak isteyenlerin de yine bu atmosferi solumak zorunda kalması vs. Katman çok. Zaten bu film de bir roman uyarlamasıymış (Percival Everett’ın Erasure adlı romanı, kendisinin bir kitabı Türkçeye çevrilmiş: Ağaçlar), gücünü oradan alıyor muhtemelen. Bugünün filmlerinde kitap uyarlaması olmayan pek az film var gibi. İyi filmlerin çoğu kitap uyarlaması bugün. Senaristler/yönetmenler pek bir tembel. Kitaplar da filme/diziye çekilsin diye uyarlamaya müsait kısa bölümler hâlinde yazılıyor. Körler sağırlar…
- Orijinal Başlık: American Fiction (2023, ABD)
- Türkçesi: Amerikan Romanı
- Yönetmen: Cord Jefferson
- Senarist: Cord Jefferson, Percival Everett
- Oyuncular: Jeffrey Wright, Skyler Wright, John Ales
